آینده را قضا و قدر می سازد و امید و تلاش تو آن را می گذراند.

راهنمای یادداشت برداری

موضوع : دانش آموزی,مشاوره

راهنمای یادداشت برداری

راهنمای یادداشت برداری

یادداشت‌هایی كه ضمن شنيدن درس معلم يا خواندن کتاب‌های درسي تهيه می‌کنید، راهنماي اصلي شما در كار مطالعه و يادگيري است. قسمت اعظم درس خواندن شما بايد از روي یادداشت‌هایی كه هم در كلاس و هم از كتاب درسي برداشته‌اید، صورت گيرد. تجارب نشان می‌دهند كه براي يادگيري، یادداشت‌برداری صحيح، چندين برابر از خواندن مؤثرتر است؛ ضمن اينكه یادداشت‌برداری صحيح، در به خاطر سپردن و به خاطر آوردن مطالب نيز نقش اساسي دارد. كار یادداشت‌برداری، نوعي نزد خود تكرار كردن است كه هم سبب تمركز حواس و هم موجب بيشتر به خاطر سپردن مطالب درسي می‌شود.


در هنگام یادداشت‌برداری، نكات زير را مدّ نظر داشته باشيد:

۱- يادداشت برداريد؛ چرا كه حتي بهترين شنوندگان و خوانندگان نيز قادر نيستند هر آنچه را كه شنيده يا خوانده‌اند، به ياد بياورند.

۲- نكات اصلي گفتار گوينده يا نويسنده را با كلمات ویژه خودتان يادداشت كنيد و سعي نكنيد هر آنچه را كه گفته می‌شود، بنويسيد؛ بلكه به كلمات كليدي آن گفته‌ها توجه كنيد و آن‌ها را بنويسيد.

۳- یادداشت‌های شما نبايد حالت بازنويسي مجدد متن را داشته باشند؛ بلكه بايد صرفاً چكيده و استنتاجي از مطالب باشند؛ در واقع یادداشت‌ها بايد به‌صورت كلمات كليدي باشند. كلمه كليدي، کلمه‌ای است كه با خواندن آن، مفهوم و معني متن مشخص می‌شود؛ به بيان ديگر، كلمه كليدي، کلمه‌ای است كه با ديدن آن، مفهوم متن به خاطر آورده شود. كلمه كليدي هميشه و حتماً يك كلمه نيست و گاهي ممكن است كه بيشتر از يك كلمه باشد. از آنجا كه كلمات كليدي، حكم حلقه‌های يك زنجير را دارند كه به هم متصل‌اند، باعث يادآوري كلمه بعد و درنهایت كل متن می‌شوند. در شيوه نوين مطالعه، شما بايد ابتدا متن را با سرعت زياد بخوانيد، مفهوم آ ن را درك كنيد و سپس آنچه را كه از متن استنباط کرده‌اید، به‌صورت نكات كليدي در دفتر مخصوص خود يادداشت كنيد. اين روش، كاملاً پويا و فعال خواهد بود و مهم‌ترین مزيت آن اين است كه براي نوشتن نكات مهم به‌صورت كليدي، نياز به فهميدن مطلب داشته و از طرف ديگر براي فهميدن مطلب، نياز به تمركز حواس بالايي داريد كه خود مهم‌ترین عامل در يادگيري است.

۴- در یادداشت‌برداری در كلاس درس، سعي كنيد تمام اطلاعاتي را كه روي تخته‌سیاه نوشته‌شده است، رونويسي كنيد؛ چرا كه اصولاً معلم، نكات مهم و كليدي درس را روي تخته‌سیاه می‌نویسد.

۵ – براي داشتن يك يادداشت خوب، بايد كليات را ابتدا يادداشت كرد و بعد اجزاء لازم را به آن افزود. معمولاً ايده و نكته اصلي هر مطلب، در يكي دو جمله اول پاراگراف می‌آید؛ براي اين منظور، عبارت‌هایی كه كلماتي مانند «نخست»، «مهم‌ترین عامل»، «بيشترين تأثير» و … را دارند، بايد در هنگام یادداشت‌برداری بيشتر مدّ نظر قرار گيرند؛ سپس، بايد جزئيات كمكي و مثال‌ها و مواردي را كه در تشريح ایده‌ها و نكات اصلي بيان می‌شوند، پيدا كنيد. اين جزئيات غالباً شامل مواردي مانند اسامي و تاریخ‌ها هستند.

۶- در هنگام یادداشت‌برداری، نوعي خلاصه نگاري ساده و عملي از خود ابداع كنيد. براي انجام اين كار می‌توانید از رسم الخط هاي گوناگون استفاده كنيد و كلمات و عبارت‌های مهم‌تر را به‌طور بزرگ‌تر يادداشت كنيد.

خلاصه، در واقع بيان مجددي از نكات اصلي به زبان خود شماست. هر خلاصه شامل موضوع اصلي، نكات اصلي و موارد جزئي و ارتباط منطقي بين آن‌هاست. موضوع اصلي در يك منبع، مانند تنه درختي است كه هر قسمت آن درنهایت به تنه بستگي دارد. نكات اصلي، خطوط و اندیشه‌های اصلي و مهم در يك كتاب هستند كه درمجموع موضوع اصلي را می‌سازند و كليت آن‌ها از موضوع كلي كمتر است و صراحت بيشتري دارند. موارد جزئي، اطلاعات جزئی‌تر هستند كه به‌صورت مثال‌ها و نمونه‌ها، عكس و تصوير و اطلاعات واقعي مطرح می‌گردند. مجموعه موارد جزئي، درس و شناخت نكات اصلي را آسان‌تر می‌سازد.

يك روش ابداعي براي یادداشت‌برداری، می‌تواند استفاده از علائم رياضي يا شکل‌های هندسي خاص باشد كه به شما در یادداشت‌برداری سريع كمك كند. علامت‌های زير می‌تواند در یادداشت‌برداری به شما كمك كند. اين علامت‌ها صرفاً براي نمونه آورده شده است و ممكن است كه شما علامت‌های بهتري را در نظر داشته باشيد.

۷- پيش از رفتن به كلاس، خود را براي یادداشت‌برداری آماده كنيد. منظور از آمادگی، تنها آن نيست كه وسايل نوشتن مثل قلم و مداد و دفتر را همراه ببريد، بلكه خواندن و مطالعه درس، پيش از رفتن به كلاس، آمادگي شما را براي بهترين فهميدن و بهتر يادداشت كردن افزايش می‌دهد. از قبل خواندن درس‌ها سبب می‌شود كه بتوانيد نکته‌های اصلي گفته‌های سخنران را حدس بزنيد و یادداشت‌های مفيدتر و پرمعنی تري داشته باشيد.

۸- هرگز باعجله ننويسيد كه بعد خودتان هم سر فرصت نتوانيد آن نوشته را بخوانيد. اگر سعي كنيد فقط نکته‌ها و واقعیت‌های اساسي را يادداشت كنيد، كمتر دچار اين مشكل می‌شوید.

۹ -در كنار یادداشت‌هایتان، حاشیه نسبتاً وسيعي (به‌اندازه چهار يا پنج سانتيمتر) به‌صورت نانوشته باقي بگذاريد تا هميشه امكان افزودن يا اصلاح كردن یادداشت‌ها را، در همان صفحه مربوط، داشته باشيد.

۱۰- اگر در فن یادداشت‌برداری، مهارت كافي پيدا نکرده‌اید، شايد لازم باشد كه روزانه در يادداشت خود تجدیدنظر كنيد. تجدیدنظر، هم براي خلاصه كردن و حذف نکته‌های نامربوط است و هم متضمن افزودن نكات مهم است كه در یادداشت‌ها از قلم افتاده‌اند.

۱۱ – یادداشت‌هایی كه از منابع مختلف (كتاب، درس معلم، کمک‌درسی و …) درباره اهميت موضوع تهیه‌شده است، بايد در كنار هم قرار گيرند تا در هنگام مرور، هيچ يك از نکته‌های مربوط به آن موضوع از نظر دور نيفتد و درنتیجه، معناي کامل‌تر و بيشتري از آن موضوع ادراك شود. به همين منظور، استفاده از كاغذهاي كلاسور، كه برگ‌های آن از هم جداست، به شما كمك می‌کند كه همه یادداشت‌های مربوط به يك موضوع خاص را در كنار هم قرار دهيد.

۱۲ – در یادداشت‌های خود، از تصوير، آکلاد، پرانتز، علامت فلش، مداد رنگي و اندازه‌های مختلف براي نوشتن عناوين و تيترها استفاده كنيد؛ بخصوص اگر كتابي را در منزل مطالعه می‌کنید، بهتر می‌توانید موارد فوق را در آن كتاب لحاظ كنيد. هرقدر یادداشت‌های شما چشم‌گیرتر باشند، به همان نسبت از مطالعه و یادگیری‌شان لذت بيشتري خواهيد برد و به خاطر آوردن اطلاعات مندرج در آن‌ها براي شما ساده‌تر خواهد بود.

۱۳ – در هنگام یادداشت‌برداری تا آنجا كه می‌توانید، به ارتباط ميان مباحث اصلي و فرعي توجه كنيد؛ زيرا اين امر در يادآوري مطالب يادداشت شده، می‌تواند فوق‌العاده مؤثر باشد. در حين اين عمل، مراجعه مكرر شما به متن براي نوشتن كلمات و عبارات اساسي از یک‌سو و یادداشت‌برداری كه به صورت يك كار تفريحي در خواهد آمد، از سوي ديگر، باعث می‌شود كه درس خواندن باعلاقه و لذت توأم باشد و مطالب به شكل عميقي فراگرفته شود. هر متني كه می‌خوانید، داراي مجموعه‌ای از جملات اصلي و فرعي است.

جملات فرعي، جملاتي هستند كه در ارتباط با جملات اصلي و درواقع زیرمجموعه جملات اصلي هستند و بايد هنگام یادداشت‌برداری، به آن‌ها توجه داشت. زماني یادداشت‌برداری كامل و صحيح است كه دقيقاً طرز پيوند بين كلمات اصلي و فرعي را رعايت نماييد. هرچقدر نكات اصلي و فرعي را به صورت شبکه‌ای و در ارتباط باهم درآوريد، بهتر در حافظه ثبت می‌گردند و بعداً یادآوری آن‌ها راحت‌تر صورت می‌گیرد.

۱۴ – در يك تحقيق، ثابت شد يادگيري مطالبي كه شاگردان به صورت صحيح در دفترچه يادداشت خود می‌نویسند، بسیار بیشتر از مطالبي است كه آن‌ها را يادداشت نمی‌کنند؛ براي مثال، از شاگردان خواسته شده بود تا در حين خواندن يك متن ۱۶۰ کلمه‌ای، يادداشت بردارند و يك هفته بعد در يك آزمون يادآوري در زمینه آن شركت كنند. نتايج نشان داد كه ميزان يادآوري آ ن مطالبي كه در یادداشت‌ها وجود داشت، ۳۴ درصد بود، ولي ميزان يادآوري آن مطالبي كه در یادداشت‌های شاگردان وجود نداشت، كمتر از ۵ درصد بود. اين امر، نشان‌دهنده نقش يادداشت، در يادگيري بهتر مطالب است.

۱۵ – هنگام خواندن و هم‌زمان با آن، يادداشت برنداريد؛ زيرا اين امر، وقت‌گیر است و باعث تنبلي ذهن می‌شود و ممكن است كه یادداشت‌ها به‌طور غیرمتعارفی زياد و حجيم شوند. خواندن و نوشتن، دو عمل جداگانه هستند و هرکدام نيازمند فرايندهاي مغزي و فيزيكي مجزايي هستند. انجام هم‌زمان خواندن و يادداشت برداشتن، يك اختلال در عمل هر دو فرايند ايجاد می‌کند؛ بنابراين، نبايد هنگام خواندن، يادداشت برداشت و اين كار را بايد به بعد از خواندن يك مطلب خاص موكول كرد؛ براي اين منظور، بعد از خواندن مطلب مربوط به يك قسمت، شروع به دسته‌بندی كلمات كليدي اصلي و فرعي آن قسمت كنيد و آن را به‌صورت شبكه درآوريد. هر چه وقت بيشتري روي سازمان‌دهی و ترسيم درخت حافظه صرف كنيد، مطالب را بهتر درك نموده و آن را به مدت طولانی‌تری در حافظه‌تان ثبت خواهيد كرد.

۱۶ – تا آنجا كه امكان دارد، صفحات كاغذ را زیباسازی كنيد؛ به‌عنوان مثال، سعي كنيد صفحات كاغذ را خط‌کشی نماييد؛ حتي از دو رنگ براي نوشتن استفاده كنيد. اگر از كاغذ كلاسور براي يادداشت كردن استفاده می‌کنید، در بالاي صفحه، حتي درج شماره صفحه هم مطلوب است. ضمناً عنوان درس و هر بخش را نيز به طور مشخص قيد نماييد تا صفحات آن با ديگر دروس و فصول هر درس مخلوط نشود. درمجموع، رعايت اين نكات، رغبت و انگیزه‌ای بيشتر در شما براي مطالعه و يادگيري ايجاد می‌کند.

 

همچنین می‌توانید آزمون های زیر را دانلود کنید:

قلمچی

گزینه دو

ازمون غیر حضوری قلمچی

0 تا کنون ثبت شده است
تمام حقوق مادی و معنوی و طرح قالب برای "فرادبیر | کنکور | نمونه سوال" محفوظ است و هر گونه کپی برداری خلاف قوانین می شود. گرافیک و طراحی : پارس تمز